Waarom is verticale ontwikkeling nodig?

Je hebt het zeker al gemerkt, onze wereld wordt steeds complexer. Denk maar eens aan de stress- en burnoutgolf die de laatste 15 jaar de werkplek overspoelt en waar we nog steeds niet het hoofd aan weten te bieden. We leven in een ‘VUCA-wereld’, een acroniem dat niet meer weg te denken is uit de managementliteratuur. We leven in wat vaak wordt omschreven als een VUCA-wereld. Het staat voor:

  • Volatile (volatiel): verandering gebeurt snel en op grote schaal
  • Uncertain (onzeker): de toekomst kan niet met enige precisie worden voorspeld
  • Complex: problemen en uitdagingen worden door vele factoren complexer en moeilijker. Er zijn bovendien weinig eenduidige oorzaken of oplossingen.
  • Ambiguous (ambigu): er is weinig duidelijkheid over wat bepaalde gebeurtenissen precies betekenen en welke gevolgen ze zullen hebben.

Jammer voor wie denkt dat de dingen wel zullen stabiliseren tot een meer beheersbaar tempo. Er is geen enkel bewijs om aan te nemen dat dit zal gebeuren. Integendeel, alles wijst erop dat het VUCA-gehalte van onze omgeving enkel zal toenemen. En wat nog belangrijker is: de complexiteit waar we mee geconfronteerd worden overstijgt (1) ons vermogen om er wijs uit te worden; en (2) ons vermogen om goed te blijven functioneren in die complexiteit en onvoorspelbaarheid.

Er is een verschil verschil tussen weten hoe ``goed`` leiderschap eruit ziet en in staat zijn om het te doen.

Het lijkt erop dat de nieuwe VUCA-omgeving de vraag ziet verschuiven van geïsoleerde gedragscompetenties naar meer complexe “denk”-vaardigheden. Het gaan om eerder adaptieve competenties zoals systemen en onderlinge verbanden herkennen, problemen op meer innovatieve manieren benaderen, meerdere perspectieven vasthouden en soepel omgaan met complexiteit en ambiguïteit. .

En de wereld is dan wel veranderd, de methodes om leiders en medewerkers verder te ontwikkelen, zijn het niet (of bijna niet). Het ziet er naar uit dat veel ontwikkelings- en leiderschapsprogramma’s  gedateerd en overbodig zijn geworden. Hoewel deze relatief effectief waren voor de behoeften en uitdagingen van de vorige eeuw, zijn ze vaak niet meer afgestemd op de uitdagingen van de leider en medewerker van vandaag. Aan de basis ligt de foutieve aanname dat als we mensen laten zien of uitleggen wat ze moeten doen, ze het gelijk ook kunnen. De uitdaging is dan welke methodes en programma’s we dan wel moeten inzetten?

Volwassenen kunnen in de loop van de tijd groeien en zich ontwikkelen, waarbij ze duidelijke en verschillende stadia doorlopen die nieuwe mogelijkheden bieden: hun vermogen om problemen op nieuwe manieren te benaderen, om systemen en onderlinge verbanden te zien, om meerdere perspectieven vast te houden en om zich comfortabeler te voelen in ambiguïteit en complexiteit.

Hoger is niet 'beter', elk niveau van ontwikkeling is goed

Een kanttekening die ik hier maak is dat er niets inherent “beter” is aan een hoger ontwikkelingsniveau. Mijn dochters van 10 en 12 kunnen op meer geavanceerde manieren denken dan hun zus van 5. Dat maakt hen als persoon niet meer waardevol, ze zijn gewoon al iets meer ontwikkeld. Elk niveau van ontwikkeling is goed.

De vraag is of het ontwikkelingsniveau aansluit bij de taak die voorhanden is. In termen van leiderschap betekent dit ook dat organisaties die hun leiders helpen ontwikkelen naar hogere niveaus van denken een belangrijk voordeel zullen hebben ten opzichte van de organisaties die dat niet doen. Te meer aangezien de omgeving steeds complexer en onvoorspelbaarder zal worden.

Verticale ontwikkeling van leiders is het nieuwe concurrentievoordeel.

Verticale programma’s voor leiderschapsontwikkeling zijn gebaseerd op de wetenschap van menselijke ontwikkeling, die laat zien hoe onze mentale capaciteit ons hele leven lang kan blijven groeien. Grotere mindsets vertalen zich in de wendbaarheid die nodig is om effectief leiding te geven in een complexe en steeds veranderende wereld.

Met verticale ontwikkeling kunnen we niet alleen onze eigen ontwikkeling ondersteunen, maar ook die van anderen. Als je meer wil weten over hoe je je eigen ontwikkeling of die van je team kan ondersteunen, contacteer me.